‘Gebrek aan mankracht grootste hindernis landbouw Suriname’

Plantvermeerderaar Phyto-Tech moet het niet hebben van Surinaamse opdrachten. Het bedrijf produceert met succes voor de export. Directeur Zuiverloon is kritisch over plannen voor grootschalige landbouw. Een onwillige douane en hoge transportkosten maken het moeilijk om te concurreren.

PARAMARIBO – Ze lopen de deur bij plat bij Tony Zuiverloon. Surinaamse ondernemers die van plan zijn suikerriet, cassave of zelfs gember te verbouwen en bij Zuiverloon ‘s bedrijf Phyto-Tech plantjes willen kopen. “Ik ontvang ze met alle egards”, zegt Zuiverloon. “Maar in negenennegentig van de honderd gevallen is het een doodgeboren kindje.”

Phyto-Tech, het enige bedrijf in het Caribisch gebied dat planten kloont, moet het niet hebben van de Surinaamse markt. Het exporteert het merendeel van zijn plantjes. Het bedrijf heeft zich gespecialiseerd in het op korte termijn produceren van miljoenen ‘kopieën’ van één plant. Phyto-Tech kan met bedrijven in het Westen concurreren op arbeids- en energiekosten.

Zuiverloon wil de productie verdubbelen. “We hebben nu veel werk en kunnen het niet aan”, zegt hij. Hij heeft nu veertig medewerkers, en wil vijftien nieuwe mensen aantrekken. Maar Phyto-Tech heeft moeite om aan arbeidskrachten te komen. Zuiverloon: “De mannen willen niet, ze gaan liever vissen of vogels vangen.” Het bedrijf heeft nu welgeteld één man in dienst.

Steriel

Aan het eind van een modderige zijweg van de Oost-Westverbinding doemt het bedrijfsgebouw op, dat een halve cirkel beschrijft. Het gebouw lijkt kleiner dan het is. Binnen zetten tientallen in wit gehulde vrouwen kleine kiemplantjes op kweek. De glazen potjes worden opgeslagen in gekoelde ruimtes. Na verloop van tijd worden die buiten uitgezet in de kassen. In één kas kunnen tweeënhalf miljoen zaailingen worden gekweekt.

Zuiverloon exporteert vooral. Surinaamse opdrachten zijn welkom, maar een bijzaak, legt hij uit in zijn kantoor. Hij is kritisch over de grote landbouwplannen die regelmatig worden aangekondigd. In zijn thuisdistrict Commewijne kwamen er nogal wat voorbij. “Een lemmetjesproject [citroenen] van 300 hectare ging niet door. Een biobrandstofproject van 3.000 hectare evenmin. Een ananasproject van 1.000 hectare ook niet”, somt de ondernemer op. In december werd met veel tamtam de bouw van een suikerfabriek op de voormalige plantage Siparipabo aangekondigd. Een doodgeboren kindje, vermoedt Zuiverloon. “De ondernemer had 3 januari een afspraak met me, maar is nooit verschenen.”

Onzin

Om succes te hebben moet je een waterdicht projectdossier hebben, benadrukt Zuiverloon. Maar waarom zijn die Surinaamse bedrijfsplannen zo slecht? Centrale Bank- governor Hoefdraad, zei onlangs dat het Surinaamse bedrijfsleven wordt gehinderd door een tekort aan accountants, die kunnen helpen met het opzetten van een bedrijfsplan. “Onzin”, is de korte reactie van Zuiverloon. Accountants zijn geen ondernemers, zegt hij. “Een accountant kan niet beoordelen wat een goede marktprijs is. Als de prijs die de ondernemer opgeeft niet juist is, slaat de accountant alsnog de plank mis.”

Veel projecten zijn slechts een voorwendsel om aan grond te komen. “Na verloop van tijd hoor je dat het een verkavelingsproject is geworden. De overheid moet die uitgiften intrekken.” Over één project is Zuiverloon vol lof: de ethanolproef van Staatsolie. Zuiverloon leverde suikerrietplantjes waar het ethanol uit werd gewonnen. “Dat was goed voorbereid en doordacht.”

Bananen

Maar de samenwerking met de Stichting Behoud Bananensector Suriname noemt hij ‘verschrikkelijk’. Zij liet hem met bijna één miljoen bananenboompjes zitten. “Ze hebben nooit betaald.” Het ging om ongeveer USD 1 miljoen. “We moesten inventief zijn om overeind te blijven als bedrijf.”

De regering Bouterse-Ameerali heeft de ambitie Suriname te laten uitgroeien tot ‘voedselschuur van het Caribisch gebied’ De grootste hindernis is volgens Zuiverloon. het gebrek aan mankracht. “Voor landbouw op grote schaal zul je arbeiders uit het buitenland moeten halen. En die moet je huisvesten. Dan staat het nog te bezien of je dan nog winst kunt behalen.”

Douane

Vervolgens staat de overheid, en vooral de douane, in de weg. Zo is Zuiverloon nu al twaalf jaar bezig om de douane een bepaald document mee te laten sturen met zijn zendingen. “Dat is nodig om in Europa vrijstelling van importrechten te krijgen. Maar ik moet de douane daar iedere keer opnieuw van overtuigen”. Hij kan zich er nog over opwinden. Phyto-Tech heeft één medewerker in dienst die zich alleen met exportpapieren bezig houdt. “Voor één zending heb ik zeventien handtekeningen en stempels nodig”, zegt de directeur.

De vaartijden zijn te lang om de planten naar Europa te verschepen. Phyto-Tech is daarom aangewezen op luchtvracht. Zuiverloon ziet uit naar het opengooien van het luchtruim voor andere vliegmaatschappijen. Hij is een goede klant uit de Dominicaanse Republiek verloren, omdat het transport via Miami te duur werd. “Vluchten naar Colombia of Chili zijn voor Phyto-Tech interessant”.

Cuba

Zuiverloon wil zich niet uitspreken over de pogingen van de regering om met behulp van Cubaanse experts de Surinaamse fruitteelt nieuw leven in te blazen. “Kijk, consultants kun je overal wel inhuren”, tekent hij aan. “Als het Nederlanders zijn, zou ik zeggen: doen. Die mensen hebben soms niet eens zo’n hoge opleiding, maar ze steken wel hun klauwen in de modder.”

Een gedachte over “‘Gebrek aan mankracht grootste hindernis landbouw Suriname’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s