Huizenbezitters Paramaribo in opstand tegen oprukkende bedrijfspanden

Ophef in woonwijken in Paramaribo: loodsen en winkelpanden schieten als paddestoelen uit de grond. Het ministerie van Openbare Werken zegt machteloos te staan. Bestemmingsplannen zijn de oplossing, maar die worden al decennia tegengehouden door politieke belangen.

PARAMARIBO – Eé

Foto Irvin Ngariman - Elly Martoredjo woont naast een loods in aanbouw.

Foto Irvin Ngariman – Elly Martoredjo woont naast een loods in aanbouw.

n middag in de Poseidonstraat en het drama van de ruimtelijke ordening in Paramaribo-Noord voltrekt zich in geuren en kleuren voor je ogen. Terwijl we voor de flatwoning van een moedeloze Elly Martoredjo zitten te praten over de loods die naast haar in aanbouw is, arriveren er plots medewerkers van het ministerie van OW bij dat gebouw. Ze gaan kijken of de funderingen van het gebouw een derde verdieping aankunnen, zo luidt de lezing.

Als een bliksemschicht komt de eigenaresse van het pand, Amrieta Ganesh-Autar, aanrijden. “Wat denken ze dan, dat ik gips laat storten”, fulmineert ze in opperste verwondering. De klachten van buren over overlast vindt ze ‘volkomen onterecht’. “Overal in Noord staan loodsen.” Ze woont zelf in de straat. “Naast mij zit een crèche. Daar zie je elke ochtend dertig auto’s op de stoep.” Haar architect, Dharmveer Mungra, tevens oud-directeur op OW, is ook poolshoogte komen nemen. Eerder dreigde een ambtenaar van OW de bouw opzettelijk te vertragen, verklapt hij. “Hij zocht naar geld. Zet dat maar niet in de krant.”

Bedrijven die zich in bochten wringen om loodsen en winkelpanden te bouwen, bewoners die opeens op een blinde muur uitkijken. De boom van Suriname zorgt voor meer bedrijvigheid, die zichtbaar en hoorbaar botst met het woongenot. Het protest zwelt aan. Niet zelden geleid door mensen die zelf ondernemer zijn. Mensen die het zich kunnen permitteren een duur perceel te kopen voor een woonhuis. En het niet pikken als er vervolgens op een naburige kavel een Chinees verrijst.

Doorn in het oog

Reita Hasnoe is ook aangeschoven op het terras van Martoredjo. Ze woont iets verderop in het project, en haar is de loods is ook een doorn in het oog. Ze heeft zich goed voorbereid op de komst van de journalist: gretig vuurt ze de bezwaren van de buurt af in diens richting. Hoe kán het in vredesnaam dat deze vergunning is afgegeven, als je naar de rest van de buurt kijkt? Waarom is er eigenlijk pal aan de weg gebouwd? Waarom is er niemand langsgekomen om te praten? “Functionarissen laten dit maar gebeuren”, zegt Hasnoe. “Waar is je verantwoordelijkheid als Srananman?”

Als je directeur LLoyd Kotzebue van OW mag geloven, dan staat hij volstrekt met lege handen. “We doen nu aan ad hoc-beleid”, is zijn reactie. “Het lukt niet om sturing te geven aan de ontwikkeling van de stad.”

Bedrijven kúnnen eigenlijk niet anders dan in woonwijken bouwen: voor bewoning en bebouwing is de enige categorie gronduitgifte. Ondernemers moeten dan óf een vergunning krijgen van de districtscommissaris, óf, als het om de bouw van een loods gaat, op ‘toestemming’ kunnen rekenen van de directeur van Handel en Industrie. Vervolgens kunnen ze naar OW voor een bouwvergunning. Dat zorgt evenwel voor veel verwarring, erkent ook Kotzebue. “Ja, we werken langs elkaar heen.” Hij vindt het tijd worden, industriegebieden aan te leggen. Maar tot zulke geïntegreerde plannen komt het nog altijd niet.

Torpederen

“De politiek is de grote boosdoener, door belangenverstrengeling”, verzekert Kotzebue. Volgens de wet moet zijn departement ‘structuur- en bestemmingsplannen’ maken voor de ruimtelijke ordening, waarin precies staat aangegeven waar wát gebouwd mag worden (en wat niet). Deze straat is voor huizen, en weer een andere daarentegen heel duidelijk voor winkels.

Maar partijgenoten die aan grondspeculatie doen of zakelijke belangen hebben, en die per se willen voorkomen dat de grond een andere bestemming krijgt, gebruiken hun invloed om structuur- en bestemmingsplannen te torpederen. Kotzebue, stellig: “Je geraakt er zelfs niet toe om ze te presenteren aan de Raad van Ministers.” En zo barst Paramaribo aantoonbaar uit zijn voegen. Want ook de planning voor wegenbouw is minimaal.

Door ruimhartig vergunningen te verstrekken heeft OW ondertussen zijn machtpositie verspeeld, schetst Kotzebue. “Als je een vergunning weigert in een straat waar al veel winkels zijn, ga je dat verliezen bij de rechter.”

Omkoperij

Maar waarom moeten die loodsen en winkels dan met zo’n lelijk uiterlijk worden opgetrokken? Ook voor de stijl waarin moet worden gebouwd zijn geen regels, beweert hij. “Zo’n Chinees stapt naar een tekenaar in plaats van een architect. En die tekent gewoon wat die Chinees wil.” Daar heeft de tekenaar ook belang bij: hij wordt betaald per vierkante meter. Hoe groter de nieuwbouw, hoe meer geld voor die tekenaar. Zo werkt het in feite.

En dat is pas het begin van de mogelijkheden in de procedure voor omkoperij. “We zijn aardig corruptiegevoelig”, wil de OW-directeur uiteindelijk wel toegeven.

Zo werden aanvragen opzettelijk vertraagd of zoekgemaakt. Of oordeelden ambtenaren over projecten waar ze zelf als architect of aannemer aan meewerkten. Dat laatste mag nu niet meer, bezweert Kotzebue. Nieuwe aanvragen worden inmiddels ingevoerd in een computersysteem. De directeur hoopt zijn ambtenaren op die manier beter in de gaten te kunnen houden.

Wat eenmaal is gebouwd, blijft ook subiet staan. Een overbuurvrouw van Elly Martoredjo laat haar manjaboom maar groeien, om niet tegen de loods aan te hoeven kijken. “Maar ja, wat kan ik laten uitgroeien?”, vraagt Martoredjo zich hardop af. Er rest haar vooralsnog weinig dan een blik op de fleurige planten op haar erf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s